Tradycyjne wypieki drożdżowe Pomorza i wybrzeża, których warto spróbować

Tak, polskie wybrzeże i Pomorze mają własną, bogatą tradycję wypieków drożdżowych. Najczęściej spotkasz tu ciasta drożdżowe zwane po prostu kuchami, a do najbardziej charakterystycznych należą młodzowy kuch z kruszonką, kuch marchewny, ruchanki oraz szneki z glancem. Łączy je proste pochodzenie, oparcie na łatwo dostępnych składnikach i obecność na rodzinnych uroczystościach.

Kuch, czyli pomorskie ciasto drożdżowe

Na Pomorzu z wyrobów słodkich wypiekano głównie ciasta drożdżowe, które w gwarze nazywano kuchami. To kategoria, nie pojedynczy przepis, więc pod jedną nazwą kryje się kilka różnych wypieków: od prostego ciasta z kruszonką po bogato zdobione plecionki z bakaliami. Kuchnia pomorska jest przy tym zróżnicowana, bo obok kuchni kaszubskiej istniała odrębna kuchnia kociewska oraz mieszczańska kuchnia gdańska, każda z własnymi akcentami.

Młodzowy kuch z kruszonką

Młodzowy kuch z kruszonką to kaszubskie ciasto drożdżowe wywodzące się z ciasta chlebowego, a przepis na nie sięga około 1700 roku. Najważniejszym składnikiem były drożdże, dlatego gospodynie robiły najpierw próbę drożdży: w filiżance łączyły je z łyżką ciepłego płynu, łyżeczką mąki i szczyptą cukru, a jeśli po kilku minutach pojawiały się i pękały pęcherzyki, drożdże nadawały się do ciasta. Dla mocniejszej fermentacji ciasto rozczyniano, czyli mąkę, drożdże i letni płyn zostawiano na około godzinę, żeby drożdże się uaktywniły.

Kuch marchewny

Kuch marchewny to słodki wypiek drożdżowy o marchewkowo-cynamonowym aromacie, przygotowywany na uroczystości rodzinne: wesela, chrzciny i urodziny. Początkowo robiono go z najprostszych składników dostępnych w każdym gospodarstwie, czyli marchwi, mąki i wody, dlatego nazywano go biednym ciastem. Z czasem, wraz z zamożnością gospodyń, wzbogacano go o bakalie, kakao, olej i orzechy. To dobry przykład tego, jak kuchnia kaszubska radziła sobie z trudnymi warunkami rolniczymi, sięgając po marchew i suszone owoce jako naturalny słodzik.

Ruchanki

Ruchanki to puszyste placuszki z ciasta drożdżowego, smażone na głębokim tłuszczu i posypywane cukrem pudrem, często podawane z konfiturami z owoców leśnych. Nazwa pochodzi od kaszubskiego słowa oznaczającego wyrośnięte ciasto. Dawniej robiono je z żytniego ciasta chlebowego, dziś najczęściej z pszennego ciasta drożdżowego, do którego dodaje się roztopiony tłuszcz. Masło daje im więcej puszystości niż margaryna.

Szneki z glancem na Kaszubach

Szneki z glancem kojarzą się głównie z Wielkopolską, ale są też obecne na Kaszubach jako okrągłe, rumiane drożdżówki z lukrem. Sama nazwa, od niemieckiego słowa oznaczającego ślimaka, dobrze pokazuje, jak pomorska kuchnia czerpała z różnych wpływów. Jeśli chcesz poznać dokładny przepis i pochodzenie tego wypieku, zajrzyj do osobnego wpisu o sznekach z glancem.

Najczęstsze pytania

Czy Pomorze ma własne tradycyjne wypieki drożdżowe?
Tak. Najbardziej charakterystyczne to młodzowy kuch z kruszonką, kuch marchewny, ruchanki i szneki z glancem. Ciasta drożdżowe nazywano tu kuchami.

Co to jest kuch?
To gwarowa, pomorska nazwa ciasta drożdżowego. Obejmuje różne wypieki, od prostego ciasta z kruszonką po zdobione ciasta z bakaliami.

Czym są ruchanki?
To kaszubskie placuszki z ciasta drożdżowego smażone na głębokim tłuszczu i posypane cukrem pudrem. Nazwa oznacza ciasto wyrośnięte.

Dlaczego kuch marchewny robiono z marchwi?
Bo marchew była tania i dostępna w każdym gospodarstwie, a kuchnia kaszubska musiała radzić sobie z trudnymi warunkami rolniczymi. Stąd nazwa biedne ciasto.

Szykujesz pokaz pomorskich wypieków na spotkanie koła? Sprawdź nasze fartuchy dla gospodyń, które przydadzą się przy pieczeniu i prezentacji.